SERVETİFÜNUN TEMSİLCİLERİ
21/05/2026 21:02 | Son Güncelleme : 20/11/2026 16:36 | Okunma Sayısı : 50 | alikaramanhoca.com.tr
✒️ SERVETİFÜNUN ŞAİRLERİ
🔹 TEVFİK FİKRET (1867 - 1915)
-
Servetifünun edebiyatında şiir alanındaki en büyük temsilcidir.
-
Kendisini "fikri, irfanı ve vicdanı hür bir sanatçı” olarak nitelendirmiştir.
-
Şiirleri önceleri doğa betimlemeleri (Aveng-i Şühur, Yağmur, Ufuk ve Hilal, Şehitlik), bireysel duyguları anlatan bazı lirik şiirler (Tesadüf, Sel Olmazsan), günlük yaşamda karşılaşılan kimi olay ya da görünümlerle ilgili şiirler (Ramazan Sadakası, Hasta Çocuk, Balıkçılar) türünde şiirler yazarken II. Abdülhamit’in son yıllarında Meşrutiyet Dönemi içinde (1901-1915) toplumsal sorunlara eğilir. Bu nedenle sanat yaşamı iki döneme ayrılır:
📅 I. Dönemi: Servetifünun Dönemi (1895 - 1901)
Servetifünun'daki çalışmaları oluşturur. Bu dönemde işlediği konular aşk, doğa ve günlük yaşamda karşılaşılan bazı küçük olaylardır. Bu dönemde “Sanat, sanat içindir.” anlayışını benimsemiştir.
📅 II. Dönem: Servetifünun’dan Sonra (1901 - 1915)
Bu dönemde toplumsal konulara yönelmiştir. “Hürriyet” ve “vatan” bu şiirlerindeki başlıca temalardır. Bilim, fen, teknik, insanlık gibi konuları da işlemiştir. “Toplum için sanat” anlayışına bağlı kalmıştır. İlk dönem şiirlerindeki bireysel acıma bu dönemde toplumsal başkaldırıya dönüşür.
📌 Teknik ve Estetik Özellikleri:
-
Şiirde anlamın bir beyitte tamamlanması geleneğini ortadan kaldırmıştır. Nazmı nesre yaklaştırmıştır.
-
Şiirde aruz ölçüsünü Türkçeye başarılı bir şekilde kullanmıştır. Aruzla Türkçeyi bağdaştıran iki önemli şairden biridir. (Diğeri Mehmet Akif)
-
Hece ölçüsünü, sadece çocuklar için yazdığı şiirlerde kullanmıştır. (Şermin)
-
Batı edebiyatını, özellikle Fransız edebiyatını örnek almıştır.
-
Serbest müstezat ve soneyi kullanmıştır.
-
Biçime önem vermiştir. Parnasizmden etkilenmiştir.
-
Manzum hikâye türünde şiirler yazmıştır. (Balıkçılar, Nesrin, Ramazan Sadakası, Hasta Çocuk)
-
Şiirlerinde karamsarlık hâkimdir.
-
Bütün dinlere düşman, tarihi ve sosyal değerlere karşıdır.
-
Recaizade ile başlayan kartpostal altına şiir yazma modasını sürdürmüştür. (Aveng-i Şühur)
-
Portre şiir yazma tarzını geliştirmiştir. (Aveng-i Tasvir şiirinde on iki sanatçının tasvir ve tahlilini yapmıştır.)
🔍 Önemli Şiirlerinin Analitik İncelemesi:
-
"Sis": Şiirini toplumu sıkan hürriyetsizliğe karşı yazmıştır. İstanbul’u olumsuz yönleriyle anlatır. 1902’de yazdığı bu şiirinde, İstanbul’u “fahişe bir kadın”a benzetir. İstibdat yönetimine ve buna boyun eğen zihniyete nefretini dile getirir.
-
"Tarih-i Kadim": Şiirinde din kurumunu ve tarihi eleştirir. Bundan dolayı M. Akif’le tartışır.
-
"Doksan Beşe Doğru": Adlı şiirinde İttihat ve Terakki’nin Meclis-i Mebusan’ı kapamasına gösterdiği tepkiyi anlatır.
-
"Balıkçılar": Adlı şiiri yoksulluğu anlatan manzum hikâye tarzı şiiridir.
-
"Sen Olmasan" ve "Tesadüf": Şiirlerinde bireyselliği ön plana çıkarır.
-
"Ramazan Sadakası", "Verin Zavallılara", "Hasta Çocuk" ve "Balıkçılar": Toplumsal içeriklidir.
-
Diğer Önemli Şiirleri: Sabah Olursa, Hân-ı Yağma, Promete, Millet Şarkısı, Haluk’un Defteri, Haluk’un Amentüsü, Ferda... Gençlere yönelik öğretici şiirler de yazmıştır.
📚 ESERLERİ
-
Rubab-ı Şikeste (Kırık Saz): İlk şiir kitabı (1899). Aşk, kahramanlık, aile sevgisi ve doğa gibi konuları işlemiştir. Servetifünun tarzındaki şiirleri yer alır.
-
Rubab’ın Cevabı
-
Haluk’un Defteri: Sosyal, ahlaki, milli duygularını içeren, Haluk’un kişiliğinde Türk gençliğine seslendiği, öğüt verdiği didaktik yapıtıdır.
-
Şermin: Hece ölçüsüyle çocuklar için yazdığı şiirleri yer alır.
🏠 Not: Şiirlerini kuş yuvası anlamına gelen “Aşiyan” adını verdiği evinde yazmıştır.
🔹 CENAP ŞEHABETTİN (1870 - 1934)
-
Tevfik Fikret’ten sonra ikinci önemli şairdir.
-
Hem şiir hem düzyazı türünde eserleri vardır. Asıl önemli yanı şairliğidir.
-
Şiirlerinde müzikaliteye önem vermiştir. Müzikalite açısından aruz ölçüsünü daha zengin bulduğundan bütün şiirlerinde aruzu kullanmıştır.
-
Şiirde ahenk unsurlarına ve biçim güzelliğine önem vermiştir.
-
İşlediği temalar aşk ve tabiattır. Toplumsal konuları hiç işlememiştir.
-
Servetifünun şairleri içinde tabiatı en çok işleyen şairdir. “Tablo şiir” yazmıştır. Ona göre şiir, sözcüklerle yapılmış bir resimdir.
-
Sembolizm ve parnasizm akımlarından etkilenmiştir.
-
Dili son derece ağırdır.
-
1908’den sonra Yeni Lisancılarla sert ve uzun tartışmalara girmiştir.
-
Serbest müstezat ve soneyi kullanmıştır.
-
“Elhan-ı Şitâ”da kış mevsimini anlatır.
-
”Yakazat-ı Leyliye” (Gece uyanıklıkları) diğer önemli şiiridir.
-
Aynı zamanda bir düzyazı ustasıdır. Düzyazılarında dili şiirlerine göre sadedir.
📚 ESERLERİ
-
Şiir: Tamat (Gençlik şiirleri)
-
Özdeyiş: Tiryaki Sözleri
-
Gezi: Hac Yolunda, Avrupa Mektupları, Suriye Mektupları, Afak-ı Irak
-
Tiyatro: Yalan, Körebe, Küçük Beyler
-
İnceleme: Kadı Burhanettin, Shakespeare
🔹 ALİ EKREM BOLAYIR (1867 - 1937)
-
Namık Kemal’in oğludur.
-
1897’de Yunan Harbi’nde yazdığı “Vasiyet” şiiriyle tanınmıştır.
-
1908’den sonra toplumsal konulara yönelmiştir.
-
Çanakkale ve İstiklal Savaşı yıllarında milliyetçi şiirler yazmıştır.
📚 ESERLERİ
-
Şiir: Ruh-ı Kemal, Şiir Demeti, İlham, Çocuk Şiirleri, Ana Vatan, Ordunun Defteri
-
Tiyatro: Baria
🔹 SÜLEYMAN NAZİF (1870 - 1927)
-
Servetifünun’a katıldıktan sonra bireysel konuları işlemiş, 1908’den sonra “toplum için sanat” anlayışını benimsemiştir.
-
İtilaf devletlerinin İstanbul’u işgal etmesi (fethetmesi) üzerine “Kara Bir Gün” adlı yazısını yayımladığından Malta’ya sürülmüştür. Malta’da sürgündeyken “vatan” temalı şiirleriyle ünlenmiştir.
-
Şiirlerinde Namık Kemal’i örnek alan sanatçı, toplumcu bir anlayışa sahiptir.
📚 ESERLERİ
-
Şiir: Gizli Figanlar, Batarya ile Ateş, Fırak-ı Irak, Malta Geceleri
-
Makale: Çal Çoban Çal, Tarihin Yılan Hikâyesi
-
Monografi: Namık Kemal, Mehmet Akif Ersoy
🔹 FAİK ALİ OZANSOY (1870 - 1950)
-
Süleyman Nazif’in kardeşidir.
-
Aşk, tabiat konularında duygu, hayal yüklü şiirler yazmıştır.
-
1908’den sonra toplumsal konulara yönelir.
📚 ESERLERİ
-
Şiir: Fani Teselliler, Elhan-ı Vatan
-
Tiyatro: Payitahtın Kapısında, Nedim ve Lale Devri
📝 SERVETİFÜNUN DÖNEMİ YAZARLARI
🔹 HALİT ZIYA UŞAKLIGİL (1868 - 1945)
-
Modern Türk romanının kurucusudur.
-
Batılı tekniğe uygun ilk romanları yazmıştır.
-
Realizmin bütün ilkelerini uygulamıştır. Natüralizmden de etkilenmiştir.
-
Stendhal, Flaubert, Balzac, Zola gibi yazarlardan etkilenmiştir.
-
Cumhuriyetten sonra dilini sadeleştirmiştir.
-
Roman ve hikâyelerinde kişiliğini gizlemiştir.
-
Gözlemci gerçekçiliği başarılı bir şekilde uygulamıştır.
-
Romanlarında ruh çözümlemelerine önem veren sanatçı, kahramanların iç ve dış dünyalarını anlatırken nesnel davranmıştır.
-
Kişileri yetiştikleri çevreye göre konuşturmuştur.
-
Romanlarında İstanbul’a ve İstanbul’un aydın kesimine, hikâyelerinde ise Anadolu ve köy-kasaba yaşamına yer vererek İstanbul dışına çıkmıştır.
-
Öykülerinde dili romanlarına göre sadedir.
-
Bireysel konuları işlemiştir. Aşk, sürekli yakınma, karamsarlık, hayal kırıklığı, mutluluğu arayıp bulamama romanlarının başlıca konularıdır.
-
Edebiyatımızda ilk mensur şiir örneklerini vermiştir. (Mensur Şiirler, Mezardan Sesler)
📚 ESERLERİ
-
Roman:
-
Mai ve Siyah: Servetifünun sanatçı tipini temsil eden Ahmet Cemil nezdinde dönemin özelliklerini yansıtır. Mavi bir gecede kurulan hayaller bir türlü gerçekleşmez, roman düş kırıklıklarıyla son bulur. Ahmet Cemil, yazdığı şiirlerle büyük bir üne kavuşacağını ve Lamia ile evleneceğini hayal eder ancak bu gerçekleşmez, Lamia başkasıyla evlenir.
-
Kırık Hayatlar: Halk yaşamından izler sunar. Dili sadedir. Servetifünun kuşağının ideallerini, hayal kırıklıklarını anlatır.
-
Diğer Romanları: Aşk-ı Memnu, Sefile, Nemide, Ferdi ve Şürekâsı, Bir Ölünün Defteri, Nesl-i Ahir.
-
-
Öykü: Bir Muhtıranın Son Yaprakları, Hepsinden Acı, Kadın Pençesi, Bir Şi’r-i Hayal, Solgun Demet, Bir Yazın Tarihi, İzmir Hikâyeleri, Aşka Dair.
-
Mensur Şiir: Mensur Şiirler, Mezardan Sesler.
-
Anı: Kırk Yıl, Saray ve Ötesi, Bir Acı Hikâye.
-
Makale-Deneme: Sanata Dair.
📖 AŞK-I MEMNU ROMANININ DERİNLEMESİNE ANALİZİ
Aşk-ı Memnu (Yasak Aşk): 1899-1900 yıllarında yazmış ama bu eseri Servetifünun dergisinde yayınlanamamış, 1908 yılında Sabah gazetesinde tefrika edilmişti. Eser ilk yayımlandığında oldukça ağır ağdalı ve süslü bir dille yazılmıştı fakat Halit Ziya bu eserini 1925'te sadeleştirerek yeniden yayımladı. Eserin bundan sonraki baskıları ise Latin harfleri ile yapıldı.
Aşk-ı Memnu; Halit Ziya’nın en önemli, Türk edebiyatının da ilk büyük romanı kabul edilmiştir. İlk roman denemelerini marazî, hastalıklı bir ruh hali içinde yazan Halit Ziya, Mai ve Siyah ve bu romanında realizme ve gerçekçi bir çizgiye yönelmiş, bu iki romanında hem toplumun hem de bireylerin ruh dünyalarını ve kısmen de olsa bazı toplumsal sorunları gerçekçi bir bakışla ele almıştır.
Aşk-ı Memnu, yasak bir aşkı, bireysel ve ruhsal açılardan ele almış, tarafların ruh hallerini irdelemekte büyük başarı göstermiştir. Yazarın en sevdiği tema olan yasak aşkı işleyen bu roman, başta Bihter olmak üzere kahramanlarının canlandırılışı ve roman tekniği açısından en olgun eseridir. Mai ve Siyah’ta gerçekleştiremediği toplumsal ve siyasal eleştiri niyeti, Aşk-ı Memnu’da yoktur.
Aşk-ı Memnu, Türk romanını kahramanlarını tek boyutlu ele alan basit bir romancılık olmaktan kurtarmış, romanda olaydan ziyade anlatımın önemli olduğunu ortaya koymuştur.
-
Romanın Konusu: Adnan Bey’in kendisinden yaşça küçük Bihter Hanım’la olan evliliği ve Adnan Bey’in genç yeğeni Behlül ile yengesi Bihter arasında yaşanan yasak aşktır. Gözü yükseklerde genç bir kadın olan Bihter, Melih Bey takımından lükse ve Batılı yaşama düşkün bir kadın olan annesi Firdevs Hanım’ın da telkinleri ile orta yaşlarda bir adam olan Adnan Bey ile evlenir. Adnan Bey ve Bihter’in ilk başlarda mutlulukla devam eden evlilikleri, Bihter’in; Adnan Bey’in genç, yakışıklı ve çapkın yeğeni Behlül'le gizli bir aşk yaşamaya başlamasıyla, Adnan Bey’in aile hayatını ve mutluluğunu tehdit etmeye başlar.
-
Romanın Ana Fikri: Yasak bir aşk, bir ailenin yıkımına neden olabilir; gerçekleri zamanında fark etmek, sevdiklerinin daha fazla üzülmesini engeller.
-
Romanın Dönemi ve Sosyal Yapı: Roman, Tanzimat ve Servetifünun dönemlerinde 1890 yıllarındaki İstanbul’u anlatmaktadır. Batılı yaşama duyulan özentinin tavan yaptığı yıllarda yaşanmıştır. Birçok aile, evlerine yabancı mürebbiyeler tutmakta; piyano çalmak, Fransızca öğrenmek, hatta konuşmak, köpek gezdirmek, lüks giyinmek, eğlence mekânlarında dolaşmak amacını taşımaktadır. İstanbul’deki zenginler Batılı bir hayat özentisi içindedir. Bu dönemin yazarları da Batı uygarlığına, özellikle Fransa’ya hayrandır.
🔹 MEHMET RAUF (1875 - 1931)
-
Halit Ziya’dan sonra Servetifünun yazarının ikinci ismidir.
-
Romantik aşkları, duyguları, hayalleri, kişilerin iç dünyalarını, hüzün, karamsarlık konularını işlemiştir.
-
Eserlerinde psikolojik tahlillere önem vermiştir.
-
Eserlerindeki kahramanlar aracılığıyla duygu ve düşüncelerini anlatmıştır.
-
Realizm ve natüralizmden etkilense de özlem, kadın, aşk, sevgi konularını işlediği için onda romantizmin de etkisi vardır.
-
Türk edebiyatının ilk psikolojik romanı olan “Eylül”ü yazmıştır.
-
Mensur şiirler yazmıştır. (Siyah İnciler)
📚 ESERLERİ
-
Roman:
-
Eylül: Süreyya Bey ve Suat Hanım beş yıldan beri evlidir. Süreyya'nın arkadaşı Necip aile dostlarıdır. Necip, Suat'a çok değer vermektedir. Bu değer veriş zamanla sevgiye dönüşür. Bu sevgi karşılıksız değildir. Ancak her ikisi de Süreyya’ya ihanet edebilecek yaradılışta değildir. Zamanla bu aşk şiddetlenir. Bir gün köşkte çıkan bir yangında Suat içeride kalır. Necip onu kurtarmak için evin içine girer ve her ikisi de yangında ölür.
-
Halas: Mütareke İzmir’inde başlayan roman millî kuvvetlere yardım etmek maksadıyla İstanbul'a gelen Nihat adlı genç bir subayın bireysel mücadelesini anlatır. Romanda, Milli Mücadele, tam anlamıyla bir fon görünümündedir; dolayısıyla roman, İzmir’in işgalini anlattığı ilk bölümleri dışında İstanbul merkezinde kalır. Romanı konusu itibariyle diğer romanlarından ayrı tutmak gerekir.
-
Genç Kız Kalbi: İzmir'de yaşayan Pervin; Batı musikisini bilen, piyano çalan, hassas ve eğitimli bir kızdır. Görücü usulüyle evlenmeye karşıdır. Tanıyıp seveceği bir erkekle evlenmek ister. İstanbul'da amcasının akrabası Mehmet Behiç adlı bir şairle tanışır. Aralarında bir yakınlaşma olur. İkili arasındaki durumdan şüphelenen amca, Mehmet Behiç’e Pervin'le ilgili niyetini sorar. Mehmet Behiç; Pervin’in güzel olduğunu ancak zengin olmayan biriyle evlenemeyeceğini söyler. Cevabı amcasından öğrenen Pervin bir kere daha hayal kırıklığına uğrar ve ailesinin tavsiye ettiği kişiyle evlenmek üzere İzmir’e döner.
-
Diğer Romanları: Ferda-yı Garam, Karanfil ve Yasemin, Define, Böğürtlen, Kan Damlası, Son Yıldız.
-
-
Öykü: Kadın İsterse, Âşıkane, Son Emel, Bir Aşkın Tarihi, İhtizar, Pervaneler Gibi, Menekşe, Hanımlar Arasında, Aşk Kadını, Eski Aşk Geceleri.
-
Tiyatro: Sansar, Pençe, Cidal.
🔹 HÜSEYİN CAHİT YALÇIN (1875 - 1957)
-
Yazı hayatına henüz lisedeyken başlayan Hüseyin Cahit, 1891'de ilk romanı Nadide'yi yayımladı. 1896’da Servetifünun topluluğuna girdi. Bu tarihten başlayarak makale, roman, hikâye ve eleştiriler yayımladı.
-
Eleştirileri yazılarıyla tanınmıştır.
-
1908'de Tevfik Fikret ve Hüseyin Kazım ile Tanîn gazetesini kurdu.
-
Fransızcadan çevirdiği ve Fransız İhtilali’ni konu alan “Edebiyat ve Hukuk” makalesi Servetifünun'da yayımlanınca dergi kapanmış ve Servetifünun edebiyatı sona ermiştir. 1908 yılına kadar yazı hayatına ara vermiştir.
-
1910'da Kavgalarım isimli meşhur eserini yayımladı. Kavgalarım, yazarın Servetifünun edebiyatı için verdiği mücadelenin hikâyesi ile derginin sütunlarında yayımlanan makaleleri içermektedir.
-
Mütareke döneminde İngilizler tarafından Malta’ya sürüldü (1919). Üç yıl kaldığı Malta'da vaktini ilmî eserler çevirmekle geçirdi. Sürgün sonrasında geldiği İstanbul'da Tanîn'i yayımlamaya devam etti. Tanîn'de hükümete yönelttiği sert eleştiriler nedeniyle gazetesi kapatılarak Çorum'a sürüldü (1925).
-
Fransız ve İtalyan edebiyatından roman ve öyküler çeviren sanatçı, Malta’dayken çevirdiği çeşitli konulardaki bilim eserlerini “Oğlumun Kütüphanesi” başlığı altında yayımlamıştır.
-
Ahmet Mithat’ya karşı (Dekadanlar) şiddetli kalem savaşı vermiştir.
-
Atatürk’ten ölümüne kadar siyasetin dışında kalan Hüseyin Cahit Yalçın 1938'de siyasete döndü. Cumhuriyet Halk Partisi’nden Çankırı, İstanbul ve Kars milletvekili olarak görev yaptı (1939 -1954).
-
Tanîn ve Ulus gazetelerinde özellikle 1948’den sonra Demokrat Parti’ye karşı çok sert bir mücadeleye girişti ve Aralık 1954’te yetmiş dokuz yaşında iken üç buçuk ay hapis yattı.
-
Milletvekilliğine adaylığını koyduğu 1957 seçimlerine çok az bir süre kala 18 Ekim 1957’de zatürreden öldü.
-
Roman ve hikâyelerinde Arapça - Farsça sözcük ve tamlamalara pek yer vermeyen yazarın dili, topluluğun diğer sanatçılarına göre çok daha sadedir.
📚 ESERLERİ
-
Roman:
-
Nadide: İlk romanıdır (1891). Ahmet Mithat Efendi'nin tesiriyle yazmıştır, teknik bakımdan zayıf bir cinayet romanıdır. Gençlik dönemine ait bu romandan sonra Fransızcasını geliştiren yazar, Fransız romanları okuyarak Ahmet Mithat etkisinden kurtulmuştur.
-
Hayal İçinde: Servetifünun’da tefrika edilen roman, onun edebî eserleri arasında en değerlisi kabul edilir. Dönemin birçok eseri gibi hayal - hakikat çatışmasına dayanan roman, yazarın hayatından izler taşır. Eserde Nezih adlı yüksek ideallere sahip bir gencin İstanbul’da bir Rum kızına âşık oluşu sonucunda hayatın acı gerçekleriyle yüz yüze gelişi anlatılmaktadır. Nezih, Servetifünuncular gibi, realist bir roman ve hikâye yazarı olma idealini taşıyan ve bu tarzda birkaç eseri de yayımlanmış biri olarak sunulur.
-
-
Öykü: Hayat-ı Muhayyel, Niçin Aldatırlarmış, Hayat-ı Hakikiye Sahneleri.
-
Eleştiri: Kavgalarım.
-
Anı: Edebi Hatıralar, Siyasi Hatıralar.
🔹 AHMET HİKMET MÜFTÜOĞLU
-
1896’da Servetifünun edebiyatına katıldı.
-
İkinci Meşrutiyet’in ardından Türkçülük hareketinin önemli isimlerinden biri oldu. Bu dönemde kurulan Türk Derneğinin üyeleri ve Türk Yurdu Cemiyetinin kurucuları arasında yer aldı.
-
Özellikle hikâyeleriyle tanınmıştır, Türkçülük fikirleriyle ön plana çıkmış önemli bir sanatçıdır.
-
Topluluğun dağılmasından sonra bir süre suskun kalmış, 1908’den sonra milli edebiyat anlayışına uygun eserler yazmıştır.
-
Önceleri süslü bir dil kullanmış, sonraları sade dile yönelmiştir. Servetifünuncular içinde sade dile bilinçli ilk yönelişi gerçekleştiren kişidir.
-
“Haristan ve Gülistan” hikâyesinde, kadın bulunmayan bir adayla sadece kadın bulunan bir adayı konu almış, mutluluğu bu iki adanın birleşmesinde görmüştür. Servetifünun’da yayımlanan hikâyelerini Hâristan ve Gülistan adlı kitabında bir araya getirmiştir. Bu dönem hikâyelerinde dil, üslup ve tema bakımından genel olarak Servetifünun edebiyatına bağlıdır.
-
“Çağlayanlar” örf, adet, din ve vatana sahip çıkmaya çağıran bir hikâyedir.
-
Kadının sosyal hayatta daha çok yer alması gerektiğini düşünen Ahmet Hikmet, verdiği konferanslarda kadın haklarına değinerek bu konuya dikkat etmek istemiştir. "Kadınlara Hürriyet", "Kadın Oyuncak Değildir" gibi yazılarında bu konulara değinen yazar, “Gönül Hanım” karakteri ile idealindeki aydın kadın tipini canlandırır.
📚 ESERLERİ
-
Roman:
-
Gönül Hanım: Aşk olaylarıyla süslenmiş bir Türkçülük ideali anlatılmıştır. Macar, Tatar ve bir Türk'ten oluşan grubun köklerini araştırmak üzere Orhun Abidelerine doğru yaptıkları bir yolculuğu anlatmaktadır. 1920'de Tasvir-i Efkâr'da yayımlanan roman, Turancılık düşüncesini ele almasıyla Türk edebiyatında bir ilktir.
-
-
Hikâye: Hâristan ve Gülistan, Çağlayanlar.
