
Kurtuluşun ve Kuruluşun Kalemleri: Edebiyatın Cephesine Yolculuk
Millî Mücadele, yalnızca cephede süngüyle, siperde kurşunla kazanılmış bir zafer değildir. O büyük varoluş kavgası; inancı taze tutan, sönmeye yüz tutmuş umutları harlayan ve bağımsızlık fikrini yüreklere kazıyan güçlü kalemlerin omuzlarında da yükselmiştir. Araştırmacı-Yazar Ali Karaman, titiz bir çalışmanın ürünü olan "Kurtuluş’un Edebî Mimarları" adlı eserinde, tarihin akışına yön veren bu fikir ve sanat insanlarının izini sürüyor.
Eser; kalemiyle, kelamıyla ve dik duruşuyla cephe gerisinin sarsılmaz savunucuları olan edebiyatçılarımızın dünyasına kapı aralıyor:
"Düşman yıkılmalıdır, yıkılacaktır!" haykırışıyla basını bir direniş mevziisine dönüştüren Yunus Nadi,
İşgal İstanbul’unun ağır havasını ve bir aydının ruhunda açılan derin yaraları, "Türk olduğum anlaşılınca acı bir istihza ve ağır bir hakaretle karşılaşmayayım" sözleriyle açık yüreklilikle paylaşan Yakup Kadri Karaosmanoğlu,
Savaşı bizzat cephede soluyarak, bayrak ve namus uğruna can verenlerin acısını "Ateşten Gömlek" ile ölümsüzleştiren Halide Edip Adıvar,
En karanlık günlerde bile "Batmazdı bu devlet... batmadı hem batmayacak!" diyerek milletin vicdanına ümit üfleyen Millî Şairimiz Mehmet Âkif Ersoy,
Vatan sevgisini bir inanç mertebesine yükselterek "Cihan, vatandan ibarettir, itikadımca!" diyen Yahya Kemal Beyatlı,
İşgal ordularına karşı kabaran millî öfkeyi, cephedeki direnişin coşkusunu dizeleriyle en çarpıcı biçimde haykıran Nâzım Hikmet,
Ve "Topluluğun her yerinde kılavuz fikirlerin ışığı yanmalıdır" diyerek bir neslin kader değiştirme mücadelesine rehberlik eden Falih Rıfkı Atay.
Ali Karaman, bu kıymetli çalışmasında sadece biyografik bilgileri sıralamakla kalmıyor; dönemin ruhunu, sanatçıların iç dünyasını ve edebiyatın bir ulusun kaderindeki kurucu rolünü gözler önüne seriyor.
"Kurtuluş’un Edebî Mimarları", köklerini ve bağımsızlık düşüncesinin ne denli büyük fikir sancılarıyla olgunlaştığını anlamak isteyen her okurun kitaplığında mutlaka bulunması gereken rehber niteliğinde bir eser.